وقف

وقف عقدی عینی و لازم و دائمی و غیر معوض و غیر تملیکی است. درعقود مجانی میتوان شرط عوض قرار داد مگر در موارد استثنایی, در وقف نیز نمیتوان شرط عوض قرار داد.

قبض در عقود عینی شرط تحقق و صحت است و قبل از حصول قبض عقد محقق نمیگردد.

مال موقوفه دارای شخصیت حقوقی مستقل است که نماینده این شخص حقوقی شخص متولی میباشد.

حقی که برای موقوف علیهم ایجاد میشود حق مالی است.

وقف بر محصور : ایجاب واقف + قبول طبقه اول از موقوف علیه + قبض طبقه اول از موقوف علیه ( قبض شرط تحقق است ).

وقف بر غیر محصور : ایجاب واقف + قبول حاکم + قبض متولی , اگر متولی نبود حاکم قبض میکند.

وصیت بر وقف غیر محصور : ایجاب واقف + قبول شرط نیست. زیرا در وصیت بر غیر محصور نیاز به قبولی حاکم نیست. ( ماده 828 ق.م )

در صورت عدم تصریح واقف به نوع استفاده از موقوفه , متولی باید به ترتیبی استفاده کند که به مصلحت موقوفه باشد.

با فوت موقوف علیهم طبقه اول , منافع موقوفه به طور تساوی بین وراث آنان تقسیم میشود.

سهام شرکت در حکم عین است , وقف آنها بر اساس مواد ( 55 و 58 ق.م ) صحیح است.

در حق ارتفاق و املاک مجاور

در حق ارتفاق مال مورد انتفاع مطلقا در مال غیر منقول است.

حق ارتفاق حق عینی قائم به ملک است و جدای از ملک و مستقلا قابل انتقال نمیباشد.

وفق ماده 108 ق.م اذن یک ایقاع است لذا در هر زمان قابل رجوع است.

تفاوت اذن و اجازه

1- اذن قبل از عمل ممنوع است ولی اجازه بعد از عمل ممنوع است.

2- اذن قابل رجوع است ولی اجازه قابل رجوع نیست.

وفق ماده 132 ق.م در تزاحم اصل تسلیط و لاضرر , لاضرر حکومت میکند و تصرف زیان بار در صورتی مجاز است که به قدر متعارف و برای رفع حاجت یا دفع ضرر باشد.